herinneringen van Kristallnacht tot Verzetsbeweging
Weisse Rose
In Duitsland is 9 november geen gewone dag. Het is een datum waarop verschillende historische gebeurtenissen hebben plaatsgevonden die het land en voor altijd hebben veranderd.
De mislukte staatsgreep van 9 november 1923
Zo is er de mislukte staatsgreep 8 op 9 november 1923 waar Adolf Hitler in München probeerde met zijn zogenoemde Bierkellerputsch de macht te grijpen. De staatsgreep mislukte en Hitler belandde in de gevangenis, waar hij zijn zijn boek Mein Kampf schreef.
De Kristallnacht 9 november 1938
Vijftien jaar later, in de nacht van 9 op 10 november 1938, vond in heel Duitsland en Oostenrijk de beruchte Kristallnacht plaats — in Duitsland aangeduid als de Reichspogromnacht (omdat kristallnacht de materiële schade benadrukt, in plaats van het geweld en de moorden). De term Kristallnacht verwijst naar de duizenden ingeslagen ramen van Joodse winkels en synagogen, waarvan de glasscherven als kristal glinsterden op straat.
In werkelijkheid ging het niet alleen om vernielingen, maar om systematisch geweld. Honderden Joden werden vermoord, duizenden gedeporteerd naar concentratiekampen, en hele gemeenschappen werden uit het openbare leven gewist.
Ook in de Reichspogromnacht van Treuchtlingen, werden synagogen en Joodse woningen in brand gestoken. De Joodse mannen werden opgepakt of vermoord, van de 90 Joodse burgers was in juni 1939 niemand meer over en was Treuchtlingen officieel ‘judenfrei’.
Na de oorlog werden in 1946 tijdens het Weißenburger Pogromprozess 57 daders veroordeeld tot gevangenisstraffen tot vier jaar.
De val van de Berlijnse muur 9 november 1989
Op 9 november 1989 viel de Berlijnse Muur, het symbool van de Koude Oorlog en de scheiding tussen oost en west Duitsland. De wiedervereinigung zoals dat in Duitsland wordt genoemd en het begin van een verenigd Duitsland.
9 november – Treuchtlingen en de oorlog
Dat de burgers van Treuchtlingen zich tijdens de Progrom van 9 november 1938 zo misdragen hebben, weerhoudt ze er niet van om de geschiedenis hierover levend te houden. De Arbeitskreis 9. November in Treuchtlingen doet er alles aan om dit met tentoonstellingen en verhalen onder de aandacht te brengen.
En zo zaten Wijk (mijn schoonvader en WOII historicus) en ik zondag 9 november bij een voordracht en tentoonstelling van de Arbeitskreis 9 November een lezing over Hans Scholl.
De Weiße Rose – Studenten in verzet tegen het nazisme
De Weiße Rose was een kleine verzetsgroep van studenten uit München, die tussen 1942 en 1943 openlijk protesteerden tegen het naziregime. Onder leiding van de broer en zus Hans en Sophie Scholl, samen met hun medestudenten, verspreidden zij pamfletten waarin ze opriepen tot vreedzaam verzet en moreel ontwaken.
Ze spraken over vrijheid van denken en burgerlijke verantwoordelijkheid — woorden die in oorlogstijd levensgevaarlijk waren.
In februari 1943 werden Hans en Sophie Scholl op heterdaad betrapt bij het verspreiden van hun zesde pamflet in de universiteit van München. Slechts vier dagen later werden zij door het Volksgerichtshof ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.
Lezing Weiße Rose in Treuchtlingen
Waar ik dacht dat de opkomst voor de Weisse Rose lezing minimaal zou zijn, zat de zaal rommelvol met slechthorende 75 plussers die hun telefoon niet op stil hadden en vooral bezig waren te laten weten wat zij zelf van de geschiedenis wisten.
Zo’n exemplaar had ik ook bij me, namelijk mijn schoonvader Wijk van Klaveren (85 jaar) en WOII historicus, die zoals sommige van jullie wel weten, in het kasteel een imposante verzameling over de tweede Wereldoorlog heeft.
En ook hij kon het niet laten om tijdens de lezing commentaar te geven of net iets te luid te laten weten dat hij de spreker niet kon verstaan.
Zelfs toen ik corrigerend keek ging hij gewoon door. Ik schaamde me en wilde het liefst de zaal zo snel mogelijk verlaten. Net toen ik met mijn jas aan en autosleutels in mijn hand al bij de uitgang stond, kreeg mijn schoonvader een speciale vermelding van de spreker.
Want mijn schoonvader zou mijn schoonvader niet zijn als hij voor de lezing al vrienden had gemaakt met de spreker van de lezing en met de dame van de krant.
Hij had namelijk een troef in handen.
Origineel Flugblatt nr. 6 Weiße Rose
Een origineel Flugblatt (pamflet tegen het Nazisme) van de Weiße Rose. Het laatste verdeelde Flugblatt (nr. 6) van Hans en Sophie Scholl voor hun arrestatie en executie.
Na de speciaal vermelding door de spreker en toen een student precies uit dat Flugblatt een stukje voorlas was de interesse voor het originele Flugblatt van mijn schoonvader niet meer te stuiten.
En zo waren Wijk en zijn Flugblatt het middelpunt van belangstelling na de lezing.
Het originele Flugblatt heeft mijn schoonvader gekregen van zijn zwager. Hij was in de oorlogsjaren net iets jonger dan Hans en Sophie Scholl maar studeerde wel aan de universiteit in München. Het Flugblatt zou (zo staat met potlood in kriebelhandschrift op het Flugblatt zelf geschreven) in een schoen de uni zijn uitgesmokkeld. Of de zwager dat zelf gedaan heeft of niet hebben voor de spanning van het verhaal in het midden gelaten.
Pas veel later dan gepland kwamen wij thuis. Om twee dagen later vast te stellen dat mijn schoonvader zelfs een speciale vermelding in de locale krant heeft gekregen.
De privé WOII-verzameling in kasteel Schloss Moehren
Kasteeleigenaar Lodewijk van Klaveren heeft naast zijn studie geschiedenis, specifieke interesse in de Tweede Wereldoorlog. Voor zijn verzameling aan WOII documenten, artefacten of boeken is een speciale kamer in het kasteel ingericht.
Deze kamer is te bezoeken tijdens de wekelijkse rondleiding door kasteel Schloss Möhren.
WOII locaties bezoeken tijdens je vakantie in Duitsland
Verblijf je in de vakantiehuizen van het kasteel dan is er iedere dinsdag een rondleiding waarbij de privé collectie van mijn schoonvader uitgebreid aan bod komt. Geintereseerd in meer WOII geschiedenis lees dan ook de blogpost met WOII locaties in onze omgeving
GOOGLE MAPS KAART met alle WOII-locaties in Beieren: München en Nürnberg
Logeren in een kasteel tussen Nürnberg en München
Het jachtslot Möhren ligt in het natuurpark Altmühltal en tussen Nürnberg en München in. Met een Beieren Ticket reis je vanaf € 29 door geheel Beieren en is Nürnberg maar een uurtje en München 2 uurtjes van je vakantiehuis in het kasteel vandaan.
Ontdek of er nog plek is of schijf mij een berichtje en ik kijk wat ik voor je kan doen.
Auf Wiedersehen op Schloss Moehren.
